Archief

Weblog over Oud Europa

de donau cultuur

De term Oud Europa heeft archeologe Marija Gimbutas (1921-1994) bedacht en ingevoerd om duidelijk te maken dat er lang voor de klassieke oudheid al sprake was van hoogstaande culturen in Europa. De culturen in Oud Europa waren egalitair, homogeen en gericht op het voortbestaan van de samenleving. Een van de oudste beschavingen is de Donau cultuur (5000-3500 BC).
De kunstwerken uit Oud Europa bestaan uit decoratieve ontwerpen op basis van een symboolsysteem waarin balans, evenwicht en cyclisch bewustzijn en holistisch denken een grote rol spelen. Taalkundig onderzoek heeft duidelijk gemaakt dat deze symbolen niet zuiver decoratief zijn maar het Donauschrift vertegenwoordigen.

Het weblog Oud Europa is een aanvulling op het boek ‘Herstory of Art’ en zal zich richten op neolithische, egalitaire samenlevingen, zoals de Donau cultuur, in Oud Europa. De berichten zullen overwegend in het Nederlands geschreven worden, maar het kan ook voorkomen dat ik ze in het Engels, Duits of Frans publiceer. Mijn doel is zichtbaar maken voor iedereen dat dominantie en strijd niet aangeboren en normaal zijn, maar ontstaan zijn door externe factoren. Ik ben van mening dat het uiterst belangrijk is om deze kennis van meet af aan op te nemen in alle vormen van onderwijs en educatie zodat het kennen van egalitaire culturen kan bijdragen aan een toekomst in balans.

Karin Haanappel
kunsthistorica, auteur & docent

Website: www.herstoryofart.nl
Email: oudeuropa@herstoryofart.nl

Oud Europa is te volgen in de social media:
Facebook: www.facebook.com/oudeuropa
Twitter: @oudeuropa
Pinterest: www.pinterest.com/herstoryofart/danube-culture-5000-3500-bc/
Weblog: www.oudeuropa.wordpress.com

Advertenties

Colleges Herstory of Art: Neolithicum

Donau rivier

In het eerste college hebben we kennis gemaakt met paleolithische kunst en gezien dat de kunstenaars egalitair en sjamanistisch leefden. Meer hierover kun je lezen in het volgende artikel: http://venuskunst.wordpress.com/2013/09/21/paleolithische-kunstenaars-leefden-egalitair-en-sjamanistisch/

In het neolithicum is dat in eerste instantie niet anders gesteld dan in het paleolithicum, de mensen leven nog steeds egalitair en sjamanistisch. Dat is ook in hun kunstwerken duidelijk te zien. Het neolithicum, de nieuwe steentijd, wordt vaak geassocieerd met het ontstaan van landbouwculturen, terwijl de oude steentijd hoofdzakelijk jagers/verzamelaars kende. Toch is die verandering niet over een nacht ijs gegaan, het ontstaan van landbouw- en (later ook) herdersculturen is een zeer geleidelijk proces geweest.

 

In de omgeving van Göbekli Tepe zijn sporen van wilde graansoorten aangetroffen, die vervolgens gedomesticeerd zijn. Hier in dit gebied is waarschijnlijk de landbouw ontstaan. Zoals in het college naar voren is gekomen (en ook in Herstory of Art staat vermeld) zijn het vrouwen geweest die de landbouw hebben ‘uitgevonden’. Op het filmpje van de BBC documentaire How Art Made the World zie je de fascinerende restanten van Göbekli Tepe. Ook in Herstory of Art kun je lezen over de ‘oudste tempel ter wereld’. Na 8500 BC verandert het klimaat en is er geen sprake meer van een paradijselijke omgeving rond Göbekli Tepe. De mensen trekken geleidelijk aan weg en nemen hun nieuw verworven kennis mee. Ze trekken richting het noorden/westen (Anatolië en Europa) en richting het zuiden (Mesopotamië en Levant). Omgevingsfactoren zorgen ervoor dat naar het noorden/westen de egalitaire landbouwculturen de overhand hebben, terwijl naar het zuiden de herdersculturen dominant worden.

neolithicum

Egalitaire culturen zijn hoogstaande beschavingen zonder hiërarchische (staats)autoriteit, maar waar economische welvaart vanzelfsprekend is, waar men taal, schrift, kunst en religie (géén godsdienst) kent en waar mensen vanuit hun eigen potentieel een bijdrage leveren aan het in stand houden van de samenleving.

Sociaal gezien ontwikkelen zich vanuit de jagers/verzamelaars twee typen culturen:
1. Landbouwculturen: egalitaire cultuur, hoofdzakelijk vrouwenwerk (vergelijk voedsel verzamelen)
2. Herdersculturen: dominantie cultuur, hoofdzakelijk mannenwerk (vergelijk jagen)

Het grootste verschil is dat dominantie culturen een centraal gezag hebben, hiërarchie kennen en koloniseren. Egalitaire culturen zijn in balans en gericht op het in stand houden van de eigen samenleving en niet gericht op expansie. Dominantie culturen kunnen egalitaire culturen annexeren (denk bijvoorbeeld aan hoe de Etrusken opgegaan zijn in het Romeinse rijk).

In de les zijn verschillende landbouwculturen aan bod gekomen:
1. Halaf cultuur (later overgenomen door de Oebaid cultuur)
2. Predynastieke Egypte (later overgegaan in matrilineaire erfopvolging bij de oude Egyptenaren)
3. Çatalhöyük (http://www.catalhoyuk.com/ & https://vrouwelijkgoddelijke.wordpress.com/2016/10/08/8000-jaar-oude-venuskunst-in-catal-huyuk-gevonden/)
4. Oud Europa (https://herstoryofart.wordpress.com/2011/10/25/de-vergeten-wereld-van-oud-europa-de-donaucultuur-5000-3500-bc/)

Binnen de landbouwculturen is de keramiektraditie ontstaan. In Herstory of Art is na te lezen dat er in de taalkunde en mythologie voldoende bewijzen zijn om te stellen dat deze keramiektraditie gestart is door vrouwen. Gedurende eeuwen zullen niet alleen vrouwen de landbouwers zijn, maar ook de pottenbakkers.

keramiek traditie is gestart door vrouwen www.herstoryofart.nl

Oud Europa heeft een eigen weblog www.oudeuropa.wordpress.com en Facebookpagina www.fb.com/oudeuropa waar regelmatig berichten geplaatst worden.

Lees meer over neolithische kunst in ‘Herstory of Art’ pagina 20-45.

© Karin Haanappel

Uit het boek Herstory of Art door Karin Haanappel
Meer informatie: www.herstoryofart.nl 

Weblog over Venuskunst

Venuskunst is sacrale voorchristelijke vrouwelijke kunst die te maken heeft met leven, dood en wedergeboorte. In mijn boek ‘Herstory of Art’ ben ik daar uitgebreid op ingegaan en heb aangetoond dat Venuskunst symbool staat voor de levenscyclus die universeel, mondiaal en zelfs tijdloos is.

venuskunst oude en nieuwe steentijd

Het weblog Venuskunst is een aanvulling op het boek ’Herstory of Art’ en zal wereldwijde Venuskunst in kaart brengen. De berichten zullen overwegend in het Nederlands geschreven worden, maar het kan ook voorkomen dat ik ze in het Engels, Duits of Frans publiceer. Het doel is Venuskunst de plaats te geven in de kunstgeschiedenis die het verdiend! Daarbij wordt de geschiedenis der kunsten niet gestart in de klassieke oudheid, maar in prehistorische, egalitaire tijden met Venuskunst, zodat zichtbaar wordt dat kunst van meet af aan gemaakt is door mensen: mannen én vrouwen!

Karin Haanappel
kunsthistorica, auteur & docent

Website: www.herstoryofart.nl
Email: venuskunst@herstoryofart.nl

Venuskunst is te volgen in de social media:
Facebook: www.facebook.com/venuskunst
Twitter: @Venus_Kunst
Pinterest: http://pinterest.com/herstoryofart/venuskunst/
Weblog: www.venuskunst.wordpress.com

The Sleeping Lady of Malta

The Sleeping Lady of Malta, slechts 12 cm hoog, gemaakt van gebakken klei en beschilderd met rode oker. Het beeldje wordt tegenwoordig gedateerd op ca. 3000 BC en is gevonden in het labyrintachtige Hypogeum aan het begin van de 20e eeuw.

184280660_7461b81f6b_b

Wie is zij, deze slapende dame? Waarom slaapt zij? Of droomt zij soms? Is zij misschien in trance?

Het beeldje is met zorg gecreëerd en tot in detail bewerkt. Dat alleen al is heel betekenisvol, het is een bewuste actie geweest van de kunstenaar. Om te kunnen achterhalen wat dit beeldje ons te vertellen heeft, is het in de eerste plaats belangrijk om ons te verplaatsen naar het oude neolithische Malta. Out-of-the-box van de huidige tijd en proberen ons in te leven in een tijd waarin vrouwen een uitermate belangrijke rol speelden in de samenleving en hun profetische gaven alom werden gerespecteerd. In mijn boek ‘Herstory of Art’ leg ik uit waarom vrouwen van nature beter uitgerust zijn om in trance te raken dan mannen (pag. 19).

Zolang er officiële tempels zijn voor godinnen maakt de droomslaap van priesteressen onderdeel uit van hun rituelen. Wanneer in de 5e eeuw na Chr. de laatste godinnentempels worden gesloten op laste van de kerk in Rome raken deze zieneressen langzaam in de vergetelheid. Tegenwoordig sluimeren ze bij de meeste mensen in het collectieve onbewuste om af en toe naar de oppervlakte te komen (pag. 32-34).

© 2013 Karin Haanappel

Deze tekst verscheen eerder op http://www.facebook.com/herstoryofart Regelmatig worden er op deze Facebookpagina berichten geplaatst die betrekking hebben op het boek ‘Herstory of Art’.